Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí

Chính phủ ban hành Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí (Ảnh minh hoạ)

Có thể phạt đến 100 triệu đồng nếu cản trở hoạt động báo chí

Nghị định 367/2026/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà thay mặt Chính phủ ký ngày 25/9/2026. Văn bản quy định cụ thể hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, đối tượng bị xử phạt cũng như thẩm quyền lập biên bản, xử phạt trong lĩnh vực báo chí.

Theo quy định mới, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí là 2 năm. Mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm là 500 triệu đồng đối với tổ chức và 250 triệu đồng đối với cá nhân.

Một nhóm hành vi được quy định riêng là việc cản trở trái pháp luật hoạt động nghề nghiệp của nhà báo, phóng viên. Hành vi này có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng.

Trường hợp thu giữ trái phép phương tiện, tài liệu phục vụ hoạt động báo chí của nhà báo, phóng viên, mức phạt từ 30-50 triệu đồng. Nếu xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của nhà báo, phóng viên khi đang hoạt động nghề nghiệp hoặc hủy hoại, cố ý làm hư hỏng phương tiện, tài liệu hoạt động báo chí, mức phạt tăng lên 50-70 triệu đồng.

Với hành vi có lời nói, hành động đe dọa, uy hiếp tính mạng nhà báo, phóng viên nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt được quy định từ 70-100 triệu đồng.

Các mức phạt này đặt ra ranh giới xử lý hành chính đối với những hành vi tác động trực tiếp đến hoạt động nghề nghiệp của nhà báo, phóng viên, trong trường hợp hành vi chưa đến mức phải xử lý hình sự.

Đăng thông tin sai sự thật có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Nghị định cũng quy định nhiều mức xử phạt đối với việc đăng, phát nội dung thông tin trên báo chí, bản tin, đặc san. Mức phạt được phân theo tính chất, mức độ ảnh hưởng của hành vi vi phạm.

Đối với việc sử dụng thông tin do cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền có nghĩa vụ cung cấp nhưng không nêu rõ xuất xứ nguồn tin khi đăng, phát trên báo chí, mức phạt từ 5-10 triệu đồng.

Hành vi đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng bị phạt từ 10-20 triệu đồng. Cùng mức phạt này là việc minh họa, đặt tiêu đề tin, bài không phù hợp với nội dung thông tin khiến người đọc hiểu sai hoặc đăng, phát ý kiến phản hồi không đầy đủ, không đúng thời điểm theo quy định.

Mức phạt từ 20-40 triệu đồng được áp dụng với nhiều hành vi liên quan đến nội dung thông tin, trong đó có đăng, phát tin, bài, ảnh không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam; cổ xúy hủ tục, mê tín, dị đoan; thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia khi đăng, phát hình ảnh bản đồ Việt Nam mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cùng nhóm này còn có các hành vi ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần của trẻ em; không thực hiện việc đăng, phát ý kiến phản hồi của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến tác phẩm báo chí theo quy định; không bảo đảm các yêu cầu về nội dung, thời điểm, thời lượng đối với chương trình dành cho trẻ em; không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em.

Nghị định cũng quy định phạt 20-40 triệu đồng đối với hành vi tiết lộ bí mật đời tư của cá nhân khi chưa được người đó đồng ý; xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín của cá nhân; làm lộ họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin khác khiến danh tính người tố cáo bị tiết lộ, trừ những trường hợp được pháp luật quy định.

Khi mức độ tác động của thông tin tăng lên, khung xử phạt cũng được nâng theo. Đăng, phát thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng có thể bị phạt 60-80 triệu đồng.

Đối với thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng, mức phạt từ 80-100 triệu đồng. Khung phạt này cũng áp dụng với hành vi đăng, phát tin, bài, ảnh kích động bạo lực nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Quy kết tội danh khi chưa có bản án có thể bị phạt đến 60 triệu đồng

Nghị định 367/2026/NĐ-CP dành một nhóm quy định cho những nội dung có nguy cơ tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân cũng như trật tự xã hội.

Theo đó, hành vi miêu tả tỉ mỉ hành vi tội ác; quy kết tội danh khi chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật; đăng, phát thông tin về những chuyện thần bí gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Cùng khung phạt này là hành vi đăng, phát thông tin về thân nhân, các mối quan hệ của cá nhân trong các vụ án, vụ việc tiêu cực khi không có căn cứ chứng minh những người này liên quan đến vụ án, vụ việc hoặc chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Việc giới thiệu, quảng bá, đặt đường dẫn đến trang thông tin điện tử có nội dung vi phạm pháp luật cũng thuộc khung xử phạt này. Trường hợp thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép hoạt động báo chí và gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng cũng bị phạt từ 40-60 triệu đồng.

Ở mức cao hơn, hành vi đăng, phát tác phẩm, tài liệu hoặc nội dung thông tin trong tác phẩm, tài liệu đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, gỡ bỏ hoặc tiêu hủy có thể bị phạt từ 100-200 triệu đồng. Quy định này cũng áp dụng với việc đăng, phát nội dung thông tin mà cơ quan báo chí đã có cải chính, trừ trường hợp được quy định riêng.

Các mức xử phạt cho thấy Nghị định không chỉ tập trung vào tính chính xác của thông tin mà còn đặt ra yêu cầu đối với cách thức thể hiện, nguồn tin, tiêu đề, hình ảnh và việc xử lý phản hồi trong quá trình tác nghiệp, xuất bản.

Mức phạt cao nhất lên tới 500 triệu đồng

Khung xử phạt cao hơn được áp dụng với những hành vi có nội dung được xác định là gây tác động rất nghiêm trọng đến lợi ích của đất nước, xã hội và các quyền, lợi ích được pháp luật bảo vệ.

Nghị định quy định phạt từ 300-400 triệu đồng đối với hành vi đăng, phát thông tin không phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân; đăng, phát thông tin xuyên tạc, bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân.

Mức phạt này cũng áp dụng đối với việc đăng, phát thông tin có nội dung kỳ thị tín ngưỡng, tôn giáo; gây chia rẽ giữa những người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo hoặc giữa các tín đồ tôn giáo với nhau, với chính quyền nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội; xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo.

Đăng, phát thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam hoặc gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam với các nước, các đối tác cũng thuộc khung phạt từ 300-400 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khung phạt cao nhất, từ 400-500 triệu đồng, được áp dụng đối với hành vi đăng, phát thông tin có nội dung gây ảnh hưởng đến độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được quy định tại điểm c khoản 3 Điều 8 của Nghị định.

Cùng mức phạt này là hành vi đăng, phát thông tin gây chia rẽ giữa các giai cấp, tầng lớp nhân dân, giữa Nhân dân với chính quyền, lực lượng vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc.

Nghị định 367/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/9/2026. Việc áp dụng các quy định mới được xác định theo thời điểm xảy ra và tình trạng thực hiện của hành vi vi phạm.

Với hành vi xảy ra và kết thúc trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng sau đó mới bị phát hiện hoặc đang được xem xét, giải quyết, việc xử lý được thực hiện theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các văn bản liên quan có hiệu lực tại thời điểm hành vi được thực hiện.

Trường hợp hành vi xảy ra trước ngày 26/9 nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định có hiệu lực thì áp dụng quy định của Nghị định 367/2026/NĐ-CP để xử lý.

Đối với quyết định xử phạt đã được ban hành hoặc thi hành xong trước thời điểm Nghị định có hiệu lực nhưng cá nhân, tổ chức bị xử phạt vẫn đang khiếu nại, việc xử lý tiếp theo thực hiện theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định xử phạt.