Một bệnh nhân nữ 70 tuổi ở Hà Nội vừa được điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 sau khi xuất hiện vàng da, mệt mỏi, chán ăn kéo dài. Trước đó, người bệnh tự sử dụng thuốc nam điều trị bệnh xương khớp liên tục khoảng hai tháng. Kết quả thăm khám xác định tình trạng tổn thương gan cấp liên quan đến việc sử dụng thuốc.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng vàng da, mệt mỏi và chán ăn kéo dài (Ảnh: BVCC)
Tự dùng thuốc nam, nhập viện vì tổn thương gan cấp
Theo Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng vàng da, mệt mỏi và chán ăn kéo dài. Khai thác tiền sử cho thấy người bệnh đã tự sử dụng thuốc nam để điều trị bệnh lý xương khớp trong khoảng hai tháng.
Khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện và tăng dần. Vàng da, mệt mỏi, chán ăn khiến sức khỏe người bệnh suy giảm rõ rệt.
Các bác sĩ tiến hành thăm khám lâm sàng và thực hiện những xét nghiệm cần thiết để đánh giá chức năng các cơ quan. Kết quả cho thấy bệnh nhân bị tổn thương gan cấp liên quan đến việc sử dụng thuốc nam.
Sau khi xác định nguyên nhân, người bệnh được điều trị tích cực, kết hợp thay huyết tương. Thông tin cụ thể về loại thuốc nam bệnh nhân đã sử dụng không được bệnh viện công bố.
Thuốc từ thảo dược không đồng nghĩa với an toàn
ThS.BS Đinh Trường Giang, Khoa Điều trị Gan, Mật, Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết vẫn còn nhiều người quan niệm thuốc nam có nguồn gốc từ thảo dược nên an toàn tuyệt đối và có thể dùng kéo dài mà không gây tác dụng phụ.
Theo bác sĩ, cách hiểu này chưa đầy đủ. Một số sản phẩm thuốc nam không rõ nguồn gốc, không xác định được thành phần hoặc chưa được kiểm định chất lượng có thể chứa các hoạt chất gây độc cho gan, thận.
Nguy cơ cũng có thể xuất hiện khi các thành phần trong thuốc tương tác bất lợi với những thuốc mà người bệnh đang sử dụng để điều trị bệnh khác. Khi đó, việc tự dùng thuốc kéo dài có thể khiến tình trạng sức khỏe diễn biến phức tạp hơn.
Tổn thương do thuốc không chỉ giới hạn ở gan. Người sử dụng còn có thể gặp suy giảm chức năng thận, rối loạn tiêu hóa hoặc phản ứng dị ứng. Việc dùng thuốc không phù hợp cũng có khả năng che lấp triệu chứng của bệnh lý nền, khiến người bệnh đến cơ sở y tế muộn hơn.
Không nên tự điều trị bằng thuốc nam
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc đông y hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng chữa bệnh khi chưa được nhân viên y tế có chuyên môn tư vấn.
Đặc biệt, với những người đang điều trị bệnh mạn tính hoặc phải sử dụng nhiều loại thuốc, việc tự bổ sung thêm thuốc nam cần được cân nhắc kỹ. Thành phần của sản phẩm, liều dùng và khả năng tương tác với thuốc đang điều trị là những yếu tố không thể bỏ qua.
Trong quá trình sử dụng thuốc, nếu xuất hiện vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài, chán ăn hoặc nước tiểu sẫm màu, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Đây là những dấu hiệu không nên tự theo dõi tại nhà trong thời gian dài.
Các bác sĩ cũng lưu ý, thuốc có nguồn gốc thảo dược hay thuốc tân dược đều cần được sử dụng đúng chỉ định, đúng liều lượng và có sự theo dõi phù hợp. Quan niệm “thuốc nam lành hơn thuốc tây” không thể thay thế cho việc đánh giá cụ thể về nguồn gốc, thành phần và nguy cơ của từng sản phẩm.
Trường hợp người phụ nữ 70 tuổi một lần nữa cho thấy việc sử dụng thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng hoặc tự mua về dùng kéo dài có thể tiềm ẩn rủi ro. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, thay vì tiếp tục sử dụng hoặc tự điều chỉnh thuốc, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và xử trí sớm.